Kryptowaluty – czym są i jakie jest ich znaczenie we współczesnym sektorze finansowym?

Opublikowane przezEmiliaOpublikowany wBez kategorii

Istota kryptowalut

Autor: Patryk Obierak

Powstanie kryptowalut przewidywał już w 1999 roku Milton Friedman. W jednym z wywiadów powiedział: „Myślę, że Internet stanie się jedną z głównych sił redukujących rolę rządów. Jedyną rzeczą, której nam brakuje, ale która z całą pewnością wkrótce zostanie rozwinięta, jest prawdziwa e-gotówka – metoda, dzięki której można przekazać poprzez Internet środki pomiędzy podmiotami A i B, przy czym zarówno podmiot A nie zna B, jak i podmiot B nie zna A”. Jak na tamte czasy było to bardzo błyskotliwe spostrzeżenie, które ziściło się dopiero 10 lat później, w 2009 roku wraz z powstaniem Bitcoina – pierwszej działającej kryptowaluty. Jednakże wyrażenie „e-gotówka” w odniesieniu do tej technologii wydaje się zbytnim uproszczeniem zważając na obecny stan wiedzy. Dlatego w celu prawidłowego zdefiniowania terminu „kryptowaluta” należy precyzyjnie ustalić, czym dokładnie jest oraz czy można go zakwalifikować do opracowanych już pojęć.

Początkowo należy przeanalizować nazwę stosunkowo młodej klasy aktywów. Pojęcie to nasuwa wyobrażenie waluty, która została oparta na kryptografii. Stąd niektórzy badacze w początkowej fazie rozwoju tej technologii optowali za innym określeniem twierdząc, że powszechnie stosowane jest niewystarczająco doprecyzowane. Niektórzy z nich proponowali nazwy „waluta kryptograficzna” bądź „waluta kryptologiczna”, jednakże sformułowania te nie zyskały uznania w szerokim gronie opinii publicznej. W związku z tym w powszechnym użyciu pozostało pojęcie „kryptowaluta”, które można badać pod racjonalności zawarcia w nim terminu „waluta”. Jednakże można stosować zamiennie wszystkie trzy terminy, ponieważ nie są one niepoprawne technicznie ani słowotwórczo.

Waluty kryptograficzne często nazywane są również internetowymi, wirtualnymi czy cyfrowymi. Aby rozważyć prawidłowość takiego nazewnictwa należy poznać pojęcie waluty i sprawdzić, czy taka terminologia znajduje swoje uzasadnienie. Andrzej Drwiłło określa je znakami pieniężnymi będącymi w danym państwie prawnym środkiem płatniczym, posiadającym moc przymusowego zwalniania ze wszelkich zobowiązań publicznych i prywatnych. Natomiast znaki pieniężne rozumie on jako banknoty oraz monety emitowane przez bank centralny. Zgodnie z treścią Leksykonu finansowo-bankowego waluta jest pieniądzem stosowanym w rozliczeniach międzynarodowych. Z tego wynika, że kryptowalut nie można przyporządkować do powszechnego rozumienia rozważanego wyżej terminu, ponieważ nie są one tworzone prawnie przez państwa czy instytucje międzynarodowe. Mogą one zostać uznane za walutę wyłącznie w sytuacji wykorzystywania ich rozliczeniach międzypaństwowych.

Najbardziej odpowiednią kategorią do wliczenia w nią walut kryptograficznych wydają się waluty wirtualne, które są znacznie szerszym pojęciem. Według definicji Europejskiego Banku Centralnego z 2012 roku stanowią rodzaj nieuregulowanego, cyfrowego pieniądza, emitowanego przez jego twórców, wykorzystywanego i akceptowanego przez uczestników danej społeczności czy świata wirtualnego. W 2015 roku Europejski Bank Centralny zmienił nieco jej treść, od tamtej pory była to forma cyfrowej reprezentacji wartości, niewydana przez bank centralny, instytucję kredytową ani instytucję emitującą pieniądz elektroniczny, która w pewnych okolicznościach może być stosowana jako alternatywa do pieniądza. Europejski Bank Centralny wyróżnił trzy typy walut wirtualnych:

  • zamknięte – nie mają prawie żadnego związku z realną gospodarką, są wykorzystywane wyłącznie w grach; użytkownicy zarabiają te waluty na podstawie swoich wyników w danej grze komputerowej, a następnie mogą ją wydać wyłącznie na zakup wirtualnych towarów i usług oferowanych w ramach wirtualnej społeczności,
  • wymienialne jednostronnie – można je kupować bezpośrednio używając walut realnych po określonym kursie wymiany, ale nie można ich wymienić z powrotem na pierwotną walutę; zazwyczaj są wykorzystywane do kupowania wirtualnych towarów i usług, jednak czasami mogą być używane do zakupu rzeczywistych dóbr,
  • wymienialne obustronnie – istnieje możliwość ich swobodnego kupna i sprzedaży za waluty tradycyjne po ustalonym kursie wymiany; zatem pod względem interakcji ze światem rzeczywistym są podobne do wszystkich innych walut wymienialnych – pozwalają na zakup zarówno wirtualnych, jak i rzeczywistych towarów i usług.

Kryptoaktywa należą do trzeciej kategorii. Powyższe spostrzeżenia zostały przedstawione na rysunku 1, który przedstawia podział walut wirtualnych.

Źródło: Obierak, Patryk. “Kryptowaluty jako forma inwestycji alternatywnych,” n.d. https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/297057.

Kryptowaluty są cyfrowymi reprezentantami wartości, ale nie są walutami realnymi. Natomiast warto zauważyć, że mogą zostać uznane za pieniądz, czyli jakikolwiek powszechnie akceptowany środek płatniczy, za pomocą którego dokonuje się płatności za dostarczone dobra lub wywiązuje się ze zobowiązań, inaczej mówiąc – środek wymiany. Takowym jest dowolny towar, ale tylko wówczas, gdy może on zostać wykorzystany do płacenia w ramach dokonywania transakcji. Po odniesieniu tych twierdzeń do walut kryptologicznych, można uznać, że w pewnych warunkach pełnią rolę pieniądza, czyli są pieniądzem alternatywnym. Z racji, że nie są tak powszechnie stosowane jak pieniądze emitowane przez narodowe systemy finansowe, funkcję pieniądza będą pełniły wyłącznie w obrębie danej społeczności, co jest zgodne z ustaleniami Europejskiego Banku Centralnego.

Z braku formy fizycznej wszystkie waluty wirtualne są przyporządkowywane do kategorii pieniędzy cyfrowych. Według raportu „Wirtualne Waluty: kluczowe definicje i potencjalne zagrożenia związane z przeciwdziałaniem praniu brudnych pieniędzy i finansowaniu terroryzmu” taka postać pieniądza może oznaczać reprezentację waluty wirtualnej lub elektronicznej. Ten drugi termin oznacza mechanizm cyfrowego transferu waluty fiducjarnej, przekazujący drogą elektroniczną wartość, która ma status prawnego środka płatniczego.

Obecnie do zbioru pieniędzy cyfrowych można przyporządkować również Central Bank Digital Currency (CBDC), czyli cyfrowy pieniądz banku centralnego. Według Banku Rozrachunków Międzynarodowych jest to „zobowiązanie banku centralnego, wyrażone w obowiązującej jednostce rozrachunkowej, które służy jako środek wymiany oraz środek przechowywania wartości”. W związku z powyższym do pieniędzy cyfrowych zalicza się: pieniądze elektroniczne, waluty wirtualne, pieniądz cyfrowy banku centralnego (CBDC). Zostało to zaprezentowane na rysunku 2.

Źródło: Obierak, Patryk. “Kryptowaluty jako forma inwestycji alternatywnych,” n.d. https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/297057.


Dodatkowo według Europejskiego Banku Centralnego pieniądz można podzielić na fizyczny (banknoty i monety, niektóre rodzaje walut lokalnych) oraz cyfrowy. Podług powyższego ogólną klasyfikację walut kryptograficznych można przedstawić zgodnie z rysunkiem 3. Zgodnie z nim są one wymienialnymi obustronnie walutami wirtualnymi, które zalicza się do kategorii pieniędzy cyfrowych.

Źródło: Obierak, Patryk. “Kryptowaluty jako forma inwestycji alternatywnych,” n.d. https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/297057.

Źródła:

Powyższy tekst stanowi fragment pracy: Obierak, Patryk. “Kryptowaluty jako forma inwestycji alternatywnych,” n.d. https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/297057.

Treści zawarte na stronie internetowej proinvest-portal.com oraz na profilach ProInvest Portal w mediach społecznościowych nie są poradami inwestycyjnymi.

Odkryj więcej z ProInvest Portal

Zasubskrybuj już teraz, aby czytać dalej i uzyskać dostęp do pełnego archiwum.

Czytaj dalej